ഫെബ്രുവരിയിലെ നക്ഷത്രങ്ങൾ

ഫെബ്രുവരിയിലെ ഒരിരുണ്ട സായാഹ്നത്തിൽ ഞാൻ ഹിന്ദുമന്ദിറിലേയ്ക്കു കയറുമ്പോൾ യാദൃശ്ചികമായാണ് ആര്യാദേവിയെ കണ്ടത്. ബോംബെ ജീവിതത്തിൻറെ മാസ്മരികമായ സ്മരണകൾ മനസ്സിനെ ക്ലാവ് പിടിപ്പിയ്ക്കാൻ തുടങ്ങിയെങ്കിലും ആര്യയ്ക്ക് ഒറ്റ നോട്ടത്തിൽ തന്നെ എന്നെ മനസ്സിലായി. "എന്താണ്, അമ്പലത്തിലൊക്കെ വരാൻ തുടങ്ങിയോ?" ചിരിച്ചുകൊണ്ട് ആര്യ ചോദിച്ചു. മനോഹരമായ പഴയ ചിരിയിൽ ഒരൽപ്പം വിഷാദത്തിന്റെ മേമ്പൊടി കലർന്നിട്ടുണ്ടോ എന്നു തോന്നി. "നോട്ടീസ് ബോർഡിൽ ഒരു പരസ്യം പതിയ്ക്കാൻ വന്നതാണ്. ആര്യ എപ്പോഴാണ് കാനഡയിൽ എത്തിയത്?" ആര്യ മറുപടി പറയും മുമ്പേ, മുപ്പത്തി മുക്കോടി ഈശ്വരന്മാരുടെ കാൽഗറി ഏജന്റായ 'പണ്ഡിറ്റ്‌ജി' യും പ്രോട്ടോക്കോൾ അനുസരിച്ച് ദൈവത്തിന്റെയും രക്ഷാധികാരിയായി വരുന്ന 'പ്രസിഡന്റ്ജി' യും ക്ഷേത്രവാതിൽ തുറന്നു പ്രത്യക്ഷപ്പെട്ടു. വരം വേണോ എന്ന് ചോദിച്ചില്ല. തേടിയ വള്ളിയുടെ കാലിൽ വീഴാൻ പറ്റിയ സമയമാണ്. ആര്യയുടെ ഫോണ്‍ നമ്പർ ധൃതിയിൽ വാങ്ങിച്ച് 'ക്ഷേത്ര വ്യാപാരത്തിനായി' രണ്ട് എമാന്മാരുടെയും പിറകെ ഓടി. രാത്രി, വീട്ടിൽ വന്ന് ഫോണ്‍ വഴി ആര്യയോട് പതിവ് മലയാളി ചോദ്യാവലി ആരംഭിച്ചുവെങ്കിലും ഫോണിലൂടെ അവൾ മൌനസംവാദം നടത്തുകയാണ് ഉണ്ടായത്. മിതഭാഷിയാണെങ്കിലും എന്നോടവൾ ഉള്ള് തുറന്നു പറയാറുള്ളതായിരുന്നല്ലോ....ബന്ധങ്ങളിലെ സൂക്ഷ്മതകളും സ്ഥൂലതകളും വകതിരിയ്ക്കാനുള്ള പരിപാകം കാലത്തിന്റെ കുത്തൊഴുക്കിൽ വന്നതാവാം. എന്നാലും ക്രിസ്റ്റിയെവിടെ എന്ന് ചോദിച്ചപ്പോൾ "നാളെ ടിം ഹൊർട്ടൻസിൽ ഒന്ന് വരാമോ" എന്ന് ചോദിച്ചത് എന്തിനാവാം? പകുതിയിൽ നിർത്തുന്ന വാക്കുകൾ ചിന്തകൾക്ക് മേയാനുള്ള സ്ഫുരണങ്ങൾ ആണ്. ഫോണ്‍ വെച്ചയുടനെ ആത്മബന്ധത്തിന്റെ കൈയ്യൊപ്പുള്ള ഫ്ലാഷ് ബാക്കിലേയ്ക്ക് ഞാൻ യാത്രയായി.... എഞ്ചിനീയറിംഗ് കോളേജിൽ ഒറ്റയാനായ റിബൽ, അവിശ്വസനീയമാം വിധം ധൈര്യശാലി, പെണ്‍കുട്ടികൾ വെറുക്കുന്ന പുഛഭാവം മുഖമുദ്രയാക്കിയ കലാപകാരി, കവിതാസ്വാദകൻ - എന്തെല്ലാം വേഷങ്ങളാണ് യഥാർത്ഥത്തിൽ ഒരു വേഷംകെട്ടും ഇല്ലാത്ത ആ മനുഷ്യന്! ദരിദ്രനായിരുന്നു ക്രിസ്റ്റി. എന്നാലാ ദാരിദ്ര്യം പോലും അവന് ശക്തിയായിരുന്നു. അവനെക്കുറിച്ച് ഉള്ളതും ഇല്ലാത്തതുമായ ഐതിഹ്യങ്ങൾ കോളേജിൽ, പ്രത്യേകിച്ചും ജൂനിയേഴ്സ്‌, പറഞ്ഞു നടക്കാറുണ്ടായിരുന്നു. അതിൽ ഒരു കഥ, പാലാക്കാരാൻ അച്ചായനായ പ്രിൻസിപ്പലിന്റെ മോൻ ജാഡയോടെ ക്ലാസ്സിൽ വന്നിരുന്നപ്പോൾ അവനെ പൊക്കിയെടുത്ത് റാഗ് ചെയ്തതും "പ്രിൻസി ചോദിയ്ക്കുമ്പം പറഞ്ഞേയ്ക്കണം sixth sem -ലെ ക്രിസ്റ്റിയാണ് റാഗ് ചെയ്തത്" എന്നവനോട് പ്രത്യേകം പറഞ്ഞതും. ക്ലാസ് കട്ട് ചെയ്തും വഴക്കടിച്ചും backlog വരുത്തിയ 36 പേപ്പർ ഒരുമിച്ചെഴുതി പാസ്സായ ജീനിയസ് എന്നത് മറ്റൊരു കഥ. ആര്യയാകട്ടെ, മറ്റേ ധ്രുവത്തിലാണ്. അച്ചടക്കത്തിന്റെയും കുലീനതയുടെയും സൌന്ദര്യത്തിന്റെയും കലാവാസനകളുടെയും പര്യായപദം. മാൻപേടയെ പോലെ നിഷ്കളങ്കമായ കണ്ണുകൾ. സംഗീതം, നൃത്തം, ക്ഷേത്രകലകൾ - എല്ലാമെല്ലാം അവൾക്ക് ഉപാസനയായിരുന്നു. തലമുറകളുടെ അനന്തമായ സമ്പാദ്യത്തിന് കാലം കനിഞ്ഞു നൽകിയ, ജന്മിയെന്ന ജന്മത്തിന്റെ ഒരേയൊരു മകൾ! എന്ത് ദിവ്യശക്തിയാണ് അവരെ അടുപ്പിച്ചത് എന്നത് കോളേജിലെ എക്കാലത്തെയും ദുരൂഹതയത്രേ. ഇടമലയാറിന്റെ തീരത്ത്, പച്ചമരത്തണൽ വിരിച്ച് വളഞ്ഞുതിരിഞ്ഞ് പോകുന്ന വഴിയിലൂടെ കോളേജിലേയ്ക്കും തിരിച്ചും അവർ നടക്കുന്നത് പിന്നെപ്പിന്നെ ഒരു പതിവ് കാഴ്ചയായി. ക്രിസ്റ്റി, കാമ്പസ് സെലക്ഷനിൽ ബോംബെയിലെ പ്രശസ്തമായ കമ്പനിയിൽ ജോലി കിട്ടി, മധുരമധുരമായ കോളേജ് ലൈഫ് വിടുമ്പോൾ ആര്യ പാതിവഴിയിൽ എത്തിയതെ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളു. പ്രണയം രണ്ടുപേർക്കും അതി ഗുരുതരമായി തലയ്ക്കു പിടിച്ചിരുന്നു. കാണുന്നതെല്ലാം വർണ്ണപ്രപഞ്ചവും ചെയ്യുന്നതെല്ലാം നാടകീയവുമായിരുന്ന വസന്തകാലം. കോളേജിലെ അവസാനനാളുകളിലൊന്നിൽ അവൾ ക്രിസ്റ്റിയുടെ ഹോസ്റ്റൽ റൂമിൽ പോയി - ആദ്യമായി. സിഗരറ്റിന്റെയും മദ്യത്തിന്റെയും തിരുശേഷിപ്പുകൾ അലങ്കോലമാക്കിയ മുറിയിൽ അൽതാഫ് രാജയുടെ കവ്വാലി പ്ലേ ചെയ്യുന്നുണ്ടായിരുന്നു. "സുബഹ് പെഹലി ഗാടീ മേ ഘർ കോ ലൌട്ട് ജാവോഗെ..." കാസറ്റ് പ്ലെയർ ജനുവരി മുതൽ ഡിസംബർ വരെയുള്ള ഋതുഭേദങ്ങൾ പാടുമ്പോൾ ക്രിസ്റ്റി ചൂടുചായ കപ്പിൽ ഒഴിച്ച് "Can you marry me" എന്ന് ചോദിയ്ക്കുകയുണ്ടായി. അവൾ മൃദുസ്വരത്തിൽ ചിരിയുടെയും കരച്ചിലിന്റെയും അകമ്പടിയോടെ പറഞ്ഞു: "നൂറുവട്ടം". അൽതാഫ് രാജയുടെ കൂടെ ക്രിസ്റ്റിയും പാടി: "ഇൻ നശീലി ആഘോം സെ, കബ് ഹമേ പിലാവോഗെ...." പ്രണയം ഏതു നിമിഷവും തകർന്നു തരിപ്പണമാകുന്ന സ്ഫടിക ബിംബമാണ്. അതിനു ചുറ്റും ജീവിതം ക്രൂരമായ യാഥാർത്ഥ്യമായി അതിനെ തുറിച്ചു നോക്കുന്നത്, അതിനെതിരെ വമ്പിച്ച പടയൊരുക്കങ്ങൾ നടക്കുന്നത്, കമിതാക്കൾ അറിയാറില്ല. ആര്യയുടെ അച്ഛൻ കേട്ടറിഞ്ഞപ്പോൾ എല്ലാ നരകവും പൊട്ടിപ്പുറപ്പെട്ടു. ആര്യാദേവിയ്ക്ക് പിന്നെ quarantine കാലമായിരുന്നു. ഇമെയിൽ, ഇന്റർനെറ്റ്, സെൽ ഫോണ്‍ - വികാര വിനിമയത്തിന്റെ സർവ്വ ജീവനാഡികളും വിഛേദിയ്ക്കപ്പെട്ടു. അവൾ പഴയ നാലുകെട്ടിലെ മച്ചറയിൽ പാരമ്പര്യത്തിന്റെയും കുലമഹിമയുടെയും തടവുകാരിയായി. നിസ്സഹായനായ അച്ഛൻ മർദ്ദന മുറ സ്വീകരിച്ചപ്പോൾ അവൾ വിജയൻ മാഷ്‌ പറയാറുള്ളതായി ക്രിസ്റ്റി പറഞ്ഞ 'ഒളിച്ചു കടത്തിയ ആയുധങ്ങളെ' കുറിച്ചോർത്തു....എന്ത് കുലം, എന്ത് പൈതൃകം! തുടർച്ചയായി ഫോണ്‍ വിളികൾ വനരോദനം പോലെ പരിണമിച്ചത്‌ കൊണ്ടാകണം, ഒരു നാൾ ക്രിസ്റ്റി തലയെടുപ്പോടെ നിൽക്കുന്ന നാലുകെട്ടിന്റെ ഗെയിറ്റ് തുറന്ന് ഉറച്ച ചുവടോടെ കയറി വന്നു. മാതൃഭൂമി പത്രവും വെള്ളിച്ചെല്ലവും വെറ്റിലത്താംബൂലവുമായി പൂമുഖത്ത് വിരാജിയ്ക്കുന്ന ഫ്യൂഡൽ പ്രഭുവിനോട്‌ ദരിദ്രനായ കാമുകൻ പറഞ്ഞു: "ഞാൻ ക്രിസ്റ്റി ജോണ്‍. ആര്യാ ദേവിയെ കാണാൻ വന്നതാണ്." "ന്താ കാര്യം?" "നാല് കിലോമീറ്റർ കിഴക്കോട്ടു പോയാൽ അവിടെ ഒരു രെജിസ്റ്റ്രാപ്പീസുണ്ട്. അവിടെ കൊണ്ട് പോയി നോം അങ്ങ്ട് വേളി കഴിയ്ക്ക്യ - അതിനന്നെ!" "എനിയ്ക്ക് താൽപ്പര്യമില്ലെങ്കിലോ?" പ്രഭു അന്വേഷിച്ചു. "ഹൈ...അതിനു നിങ്ങളെയല്ലല്ലോ കെട്ടണേ" ശ്വശുരന്റെ ക്ഷമ നെല്ലിപ്പടി കടന്ന് ബഹുദൂരം സഞ്ചരിച്ചിരുന്നു. അഷ്ടഗൃഹത്തിലെ ആഢ്യൻ മകളെ കെട്ടാൻ വരുന്നത് സ്വപ്നം കണ്ട് ഉറങ്ങുകയും ജീവിയ്ക്കുകയും ചെയ്യുന്ന തമ്പുരാൻ നസ്രാണിയെ കഴുത്തിന്‌ പിടിയ്ക്കാൻ തുനിഞ്ഞു. നീട്ടിയ കൈ തട്ടി മാറ്റിക്കൊണ്ട് പഴയ റിബൽ പറഞ്ഞു: "എന്നെക്കൊണ്ട് മ്ലേഛത്തരം ചെയ്യിപ്പിയ്ക്കല്ലേ..." ആര്യാദേവി യാത്രയ്ക്കൊരുങ്ങി ബാഗുമെടുത്ത്‌ എത്രയോ നാളായി കാത്തിരിയ്ക്കുകയായിരുന്നു. അവൾ ക്രിസ്റ്റിയുടെ കൂടെ ഇറങ്ങുമ്പോൾ താതവാക്യം കേട്ടു: "ഇനി നീ..." വാക്കുകൾ വീഴുന്നതിനു മുമ്പേ ക്രിസ്റ്റി പറഞ്ഞു: "ഒരിയ്ക്കലും നിങ്ങളുടെ ഔദാര്യത്തിനായി ഞങ്ങൾ തിരിച്ചു വരില്ല." പശ്ചാത്തലത്തിൽ അമ്മയുടെ അടക്കിപ്പിടിച്ച കരച്ചിൽ. അച്ഛൻ അലറുകയാണ്: "ഇവിടത്തെ ഒരു സാധനവും കൊണ്ട് പോയെയ്ക്കരുത്" ക്രിസ്റ്റി പറഞ്ഞു: "ഞാനവൾക്കയച്ച കത്തുകൾ, valentine's day-യ്ക്കയച്ച സമ്മാനങ്ങൾ, ഇവയൊഴികെ ഒരു മണൽത്തരി പോലും അവൾ കൊണ്ട് പോകില്ല. എല്ലാ സ്വത്തും കെട്ടിപ്പിടിച്ച് നിങ്ങൾ ജീവിയ്ക്കുക, മരിയ്ക്കുക. Good Bye!" നിശബ്ദനായി നില്ക്കുന്ന അച്ഛൻ ശപിയ്ക്കുകയായിരുന്നോ എന്നൊന്നും തീർച്ചയില്ലാതെ അവൾ ക്രിസ്റ്റിയുടെ കൂടെ ബോംബെയ്ക്ക് യാത്രയായി..... ബോംബെയിൽ ടാറ്റാ ഹോസ്പിറ്റലിൽ വെച്ചാണ് ക്രിസ്റ്റിയെ ഞാൻ പരിചയപ്പെടുന്നത്. oncology -യിൽ ഡോക്ടർ പോത്തച്ചനെ കാണാൻ പോയപ്പോൾ അവിടെയിരിയ്ക്കുന്ന ക്രിസ്റ്റിയെ പോത്തച്ചൻ introduce ചെയ്തു. പെട്ടെന്ന് തന്നെ അവൻ എന്റെ ആത്മമിത്രമായി. breast cancer വന്ന് ആശുപത്രിയിൽ പ്രവേശിപ്പിച്ച ആര്യയുടെ പരിചരണത്തിന് കഴിയുകയാണവൻ. സ്ട്രെക്ച്ചറുകളുടെയും ക്യൂ നിൽക്കുന്ന രോഗികളുടെയും നീണ്ടു പോകുന്ന ഇടനാഴികളുടെയും പ്രശസ്തരായ ഡോക്ടർമാരുടെ ബൂത്തുകളിൽ വിധി കാത്തു കിടക്കുന്ന ആൾക്കൂട്ടത്തിന്റെയും പശ്ചാത്തലത്തിൽ പിന്നെയും പിന്നെയും പല തവണ ഞങ്ങൾ കണ്ടു. കാൻസർ കരാള ഹസ്തം മുറുക്കിയപ്പോഴും ആര്യയുടെ വീട്ടിൽ നിന്നും ആരും എത്തിയില്ല. ക്രിസ്റ്റിയുടെ അപരിമിതവും നിരുപാധികവുമായ സ്നേഹമായിരുന്നിരിയ്ക്കണം അവളുടെ മാറത്തെ ദ്വേഷകണങ്ങളെ കരിച്ചു കളഞ്ഞത്. drains എടുത്തുമാറ്റി, ആശുപത്രിയിൽ നിന്നും ഇറങ്ങിയ ഉടനെ, അവനെന്നെ താജ് ഹോട്ടലിൽ ഡിന്നറിനു വിളിച്ചു - ആര്യയുടെ കൂടെ. ആ രാത്രിയിൽ ആര്യ എന്നോട് വളരെ കാര്യമായി സംസാരിച്ചു. അവരുടെ പ്രേമം എത്രമാത്രം തീവ്രമായിരുന്നു എന്ന് ഇന്നലെയെന്ന പോലെ ഓർക്കുന്നു ഞാൻ. പഴയ റിബൽ മുഖക്ഷൌരം ചെയ്ത് സുന്ദരനാവുകയും എത്രയോ വിനീതനാവുകയും ചെയ്തിരിയ്ക്കുന്നു. "നമ്മുടെ തമ്പുരാട്ടിയുടെ എഞ്ചിനീയറിംഗ് കോഴ്സ് ഇനി കമ്പ്ലീറ്റാക്കണം" അതായിരുന്നു അവന്റെ മുഖ്യപദ്ധതി എന്ന് തോന്നി. ഓർമ്മകൾ എപ്പോഴോ ഉറക്കത്തിന് വഴിമാറുകയും സ്വപ്നങ്ങളിലേയ്ക്ക് metamorphosis നടത്തുകയും ചെയ്തു. ബോംബെയിൽ മാഹിം ക്രീക്കിലെ അഴുക്കു വെള്ളത്തിൽ വിരിഞ്ഞു നിൽക്കുന്ന രണ്ട് താമരപ്പൂക്കൾ സ്വപ്നമായി വന്നു. ദുർഗന്ധം വമിച്ച് ഒഴുകുന്ന വെള്ളത്തിൽ പൂക്കൾ തത്തിക്കളിച്ച് ചാഞ്ചാടി, എങ്ങോട്ടെന്നറിയാതെ സഞ്ചരിയ്ക്കുകയാണ്. അപ്പോൾ ഒരു പൂ, പ്ലാസ്റ്റിക്ക് ബാഗുകളുടെ ഒരു കൂനയിൽ തട്ടി ഉടക്കി നിന്നു. മറ്റെതാകട്ടെ, ഒഴുക്കിൽ മുന്നോട്ട് കടലിനെ ലക്ഷ്യമാക്കി നീങ്ങുകയാണ്. ആകർഷകമായ billboards അഴുക്കുചാലിനിരുവശവും വിവിധ വർണ്ണങ്ങളിൽ കന്നഞ്ചിപ്പിച്ചു നില്ക്കുന്നത് കാണാം. ഒറ്റപ്പെട്ട താമര കടലിനെ തേടി, ചാഞ്ചാടി മുന്നോട്ട്, മുന്നോട്ട്.... കനേഡിയൻസിന്റെ ദേശാഭിമാനബിംബങ്ങളിൽ ഒന്നായ ടിം ഹൊർറ്റൻസിൽ പിറ്റേന്ന് മൈനസ് 40 ഡിഗ്രി സെൽഷ്യസ്സിൽ ചൂടുള്ള സൂപ്പും ബട്ടർ പുരട്ടിയ ബേഗൽസും കഴിച്ചുകൊണ്ട് ഞാനും ആര്യയും കുറെയേറെ നേരം മിണ്ടാതിരുന്നു. പുറത്തുള്ള മരവിപ്പ് ഇപ്പോൾ അകത്ത് തീരെ തോന്നുന്നില്ല. ക്രിസ്റ്റിയ്ക്ക് എന്തോ സംഭവിച്ചു എന്ന് എനിയ്ക്ക് ഏറെക്കുറെ ഉറപ്പായിക്കഴിഞ്ഞിരുന്നു. അതല്ലെങ്കിൽ അവൾ ഒരിയ്ക്കലും ഒറ്റയ്ക്ക് വരില്ലായിരുന്നു. ഇനി അവൻ എന്തെങ്കിലും സൌന്ദര്യപ്പിണക്കത്തിന് ഇവളെ ഉപേക്ഷിച്ചതാവുമോ? ഛെ, അതൊരിയ്ക്കലും ഉണ്ടാവില്ല. ചിന്തകൾ വീണ്ടും കാടു കേറുന്നതിനു മുമ്പേ ആര്യ പറഞ്ഞു: "എഴുത്തുകാരനല്ലേ, ഒരു കഥയ്ക്ക്‌ ഇന്ധനം തരാം എന്നു വെച്ചാണ് ഇങ്ങോട്ട് വരാൻ പറഞ്ഞത്." ഇങ്ങനെയുള്ള സന്ദർഭങ്ങളിൽ മിണ്ടാതിരിയ്ക്കുക എന്നത് എന്റെ ഭീരുത്വത്തിന്റെയും അന്തർമുഖത്വത്തിന്റെയും ഭാഗമായുള്ള പ്രതിഭാസമാണ്. ബഹുമാനിയ്ക്കപ്പെടേണ്ട ശാന്തതയോടെ ആര്യ പറഞ്ഞു തുടങ്ങി: "അവനും ഞാനും കൂടി ടോരോന്റോയിൽ എത്തിയിട്ട് രണ്ടു മൂന്ന് വർഷമായി. ഡൌണ്‍ ടൌണിൽ ഒരു apartment - ൽ ആയിരുന്നു താമസം. "അങ്ങോരവിടെ കാൽഗറിയിലാണ്. നമുക്ക് അങ്ങോട്ട്‌ പോയി പുള്ളിയെ സർപ്രൈസ് ചെയ്യണം" എന്ന് ക്രിസ്റ്റി എപ്പോഴും പറയുമായിരുന്നു. എന്റെ സംശയങ്ങൾ കൂടുതൽ ശക്തിയോടെ വയറ്റിനടിയിൽ ഒരു വിപ്ലവം സൃഷ്ടിയ്ക്കുകയാണ്. എന്നാൽ ഒരു എഴുത്തുകാരന് പ്രധാനമായും വേണ്ടത് കേൾക്കാൻ തുറന്നിട്ട ആഗിരണാത്മക മനസ്സല്ലേ എന്നോർത്ത് ചോദ്യങ്ങൾക്ക് കടിഞ്ഞാണിട്ടു. എൻറെ മനസ്സ് വായിച്ചിട്ടായിരിയ്ക്കണം, ആര്യ പറഞ്ഞു: "അന്ന് രാവിലെ ജോലിയ്ക്ക് പോകാൻ ഇറങ്ങുമ്പോൾ ക്രിസ്റ്റി വളരെ ക്ഷീണിതനായിരുന്നു. ഞാൻ കുറെ പറഞ്ഞു നോക്കി, വയ്യെങ്കിൽ പോണ്ട, റെസ്റ്റ് എടുത്തോളൂ എന്ന്. അന്ന് എന്തൊക്കെയോ പ്രധാനപ്പെട്ട ചില meetings ഉണ്ടെന്നു പറഞ്ഞ് സെറിയൽ പോലും മുഴുവൻ കഴിയ്ക്കാതെ ധൃതിയിൽ കാർ സ്റ്റാർട്ട്‌ ചെയ്ത് പോയയാൾ തിരിച്ചു വന്നത് വെറുമൊരു 'ബോഡി'യായിട്ടാണ്!" വീണു തകരുന്ന വെള്ളച്ചാട്ടങ്ങൾ മനോബലത്തിന്റെ അണക്കെട്ടുകളാൽ തടഞ്ഞ് അവൾ പറഞ്ഞു: "എൻറെ മുമ്പിൽ 2 വഴിയേ ഉണ്ടായിരുന്നുള്ളൂ. ഒന്ന്, നാട്ടിലേയ്ക്ക് തിരിച്ചു പോവുക. അച്ഛൻ ഇപ്പോഴും അവന്റെ മരണം അറിഞ്ഞിട്ടില്ലാത്തതിനാൽ ഓരോ തവണയും ഫോണ്‍ ചെയ്യുമ്പോൾ 'ക്രിസ്റ്റിയോട് സോറി പറയാൻ' ആവശ്യപ്പെടും. രണ്ടാമത്തെ വഴി അവന്റെ ആഗ്രഹമായിരുന്ന കാൽഗറിയിലേയ്ക്കുള്ളതായിരുന്നു. അവൻ എപ്പോഴും പറയാറുണ്ട്‌, ഒരിയ്ക്കലും നമ്മൾ നാട്ടിൽ, എന്റെ വീട്ടിൽ പോയി അവരുടെ ഔദാര്യത്തിന് യാചിയ്ക്കരുതെന്ന്. എനിയ്ക്കാണെങ്കിൽ അവന്റെ ഓർമ്മകൾ കുത്തിനിറച്ച ആ സ്റ്റുഡിയോ apartment-ഇൽ ഒറ്റയ്ക്ക് താമസിയ്ക്കുന്നത് ചിന്തിയ്ക്കാൻ പോലും പറ്റിയില്ല. കഴിഞ്ഞ മാസമാണ് കാൽഗറിയിൽ എത്തിയത്. അവനുണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ ചേട്ടനെ....." ഗദ്ഗദം വാചകത്തെ അവിടെ ഖണ്ഡിച്ചു. സുന്ദരിയായ, വിനയശീലയായ, നിസ്സഹായായ ഈ കൊച്ചു പെണ്‍കുട്ടിയ്ക്ക് ഹൃദയാഘാതം വന്ന് മരിച്ച ഭർത്താവിന്റെ കൂടെയുള്ള ഭൂതകാലവും, അച്ഛനും അമ്മയും ചേർന്ന് ഒരായുസ്സ് മുഴുവൻ നീണ്ട ഭാവിയും ഉണ്ട്. കാപ്പിക്കടയുടെ പുറത്ത് നേരം ഇരുണ്ടു. കാൽഗറിയിൽ മഞ്ഞു പെയ്യാൻ തുടങ്ങിയിരുന്നു. മാഞ്ഞുപാളികൾ തൊട്ടു തലോടുന്ന parking ലോട്ടിൽ കാറിലേയ്ക്കു കയറും മുമ്പേ ഇടി വെട്ടേറ്റ പോലെ നിൽക്കുന്ന എന്നോട് ആര്യ പറഞ്ഞു: "ഈ ജീവിതത്തിൽ എനിയ്ക്ക് ക്രിസ്റ്റിയല്ലാതെ ഒരു ഭർത്താവില്ല. ഫെബ്രുവരിയിൽ ഞങ്ങളുടെ ആനിവേഴ്സറിയാണ്. സെയിന്റ് വാലെൻന്റൈനിന്റെ കൂടെ മാനത്ത് മറ്റൊരു നക്ഷത്രമായി അവനെന്നെ നോക്കുന്നുണ്ട്. എന്നുമെന്നും ഞാൻ സുരക്ഷിതയും സന്തോഷവതിയും ആവാൻ അവന്റെ ഓർമ്മകൾ മാത്രം മതി." ഞാൻ ആകാശത്തേയ്ക്ക് നോക്കി. അവിടെ എന്റെ കലങ്ങിയ മനസ്സ് പോലെ എല്ലാം അവ്യക്തമായിരുന്നു. സ്നേഹസാഗരം നിലാവായി പൊഴിയുന്ന അമ്പിളിയമ്മാമൻ മാത്രം ആത്മാർത്ഥമായി ചിരിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു. ഭൂമിയിൽ ഫെബ്രുവരിയിലെ നക്ഷത്രങ്ങളെ നോക്കി ഇമ വെട്ടാതെ, തളരാതെ, പതറാതെ, മിഴികൾ നനയാതെ ചിരിയ്ക്കുന്ന കമിതാക്കളെപ്പോലെ....